ECO Ticaret ve Kalkınma Bankası Kuruluş Anlaşması — Kanun 4401 (7 Temmuz 1999)

Kanun Özeti

Kanun No: 4401
Kabul Tarihi: 7 Temmuz 1999

Bu kanunla, Türkiye tarafından:

• 15 Mart 1995’te imzalanan ECO Ticaret ve Kalkınma Bankası Kuruluş Anlaşması,
• 4 Mart 1997’de imzalanan Kuruluş Anlaşmasını Tadil Metni,

resmî olarak onaylanmış ve yürürlüğe konulmuştur.

Başlıca Hükümler

1. Onay ve Tadil Metni
   – Söz konusu anlaşma ve tadil metni Türkiye bakımından geçerli kabul edilmiştir.
2. Sermaye ve Ödeme Yapısı
   – Türkiye’nin sermaye iştirak taahhüdü 100 milyon SDR (Özel Çekme Hakkı) seviyesindedir.
   – Bu tutar, gelecek yıllar bütçesine konulacak ödeneklerden avans olarak mahsup edilebilir.
   – Bakanlar Kurulu, bu tutarı beş katına kadar artırma yetkisine sahiptir.
3. Uygulama ve Yetkilendirme
   – Kanun ile Bakanlar Kurulu’na, ECO Bank ile ilgili gerekli işlemleri yapma ve tedbirleri alma yetkisi verilmiştir.
   – Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren hüküm ifade edeceği ilan edilmiştir.
4. Yürütme Yetkisi
   – Bu kanunun uygulanması ve düzenli yürütülmesi görevi, Bakanlar Kurulu’na verilmiştir.

Kanun No. 4763 — Türkiye ile AB Çerçeve Anlaşmasının Onaylanması

Kabul Tarihi: 20 Haziran 2002

Amaç: 26 Şubat 2002 tarihinde Brüksel’de imzalanan “Türkiye Cumhuriyeti ile Avrupa Topluluğu Arasında Türkiye’nin Topluluk Programlarına Katılmasının Genel İlkeleri Hakkında Çerçeve Anlaşma”nın resmî olarak onaylanmasını sağlamak.

Önemli Hükümler

1. Anlaşmanın Onaylanması
   Türkiye, söz konusu Çerçeve Anlaşmayı kabul etmiş ve onaylamıştır.
2. Yürürlük
   Kanun, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
3. Yürütme Yetkisi
   Kanunun hükümlerini uygulama ve gerekli düzenlemeleri yapma yetkisi Bakanlar Kurulu’na verilmiştir.

Uygulama İlkeleri

• Türkiye, AB programlarına katılım konusunda genel ilkeleri benimsediğini resmî olarak beyan etmiştir.
• Katılacağı programlara dair mali katkılar, Türkiye ile Avrupa Komisyonu arasındaki özel anlaşmalarla belirlenecektir.
• Türkiye’nin projeleri ve girişimleri, üye devletlerle aynı kurallara tabi olacaktır.
• Anlaşma süresizdir, ancak taraflardan biri 6 ay önceden yazılı bildirim ile fesih talep edebilir.

Güncellik Durumu & İlişkili Mevzuat Notu

• Bu kanun, uluslararası programlara katılım çerçevesi için temel dayanak sağlar; ancak uygulamada AB’nin Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA III) gibi programlarla doğrudan ilintili düzenlemeler ve tüzükler de geçerli hale gelmiştir. Taxia+1
• Dolayısıyla, AB ile mevcut işbirliği programlarına dair içerikler hazırlanırken, bu Anlaşma ile birlikte en güncel IPA, mali ve idari düzenlemeler de referans alınmalıdır.

Kanun No. 5598 — Avrupa Patent Sözleşmesi Değişiklik Anlaşmasına Katılma

Kabul Tarihi: 13 Mart 2007
Resmî Gazete Yayını: 17 Mart 2007, Sayı 26465

Kanunun Amacı ve Kapsamı

Bu kanunla Türkiye, 5 Ekim 1973 tarihli “Avrupa Patentlerinin Verilmesi ile İlgili Sözleşme”nin son olarak 17 Aralık 1991 tarihinde yapılan değişikliklerine katılmayı resmî olarak uygun bulmuştur.

Temel Maddeler

Madde	İçerik
Madde 1	Avrupa Patent Sözleşmesi’nin 1991 tarihli tadil metnine katılma onayı
Madde 2	Kanunun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi
Madde 3	Kanunun uygulanmasından sorumlu yetkinin Bakanlar Kurulu’na verilmesi

Uygulama & Güncellik Notu

• Bu kanun, Türkiye’nin Avrupa Patent Sistemine entegrasyonuna yönelik uluslararası taahhüdünü hukuki olarak tanımlar.
• Ancak uygulamada, Avrupa Patent Ofisi (EPO) ile Türkiye arasındaki ikili düzenlemeler, EPC (European Patent Convention) kuralları ve Türkiye’nin bu sistem içindeki statüsü belirleyici unsur haline gelmiştir.
• Web içeriğinde bu kanuna yer verirken, Avrupa Patent Sistemi’nin Türkiye’deki uygulanışı, patentin korunma süreci, çevirim kuralları ve ulusal onay süreçlerine dair güncel EPO kılavuzlarına da bağlantı vermek önemlidir.

Kanun No. 5108 — Geçici İthalat Sözleşmesi Onayı

Kabul Tarihi: 31 Mart 2004

Kanunun Amacı ve Kapsamı

Bu kanunla, 26 Haziran 1990’da İstanbul’da yapılan oturumda imzaya açılan ve “İstanbul Sözleşmesi” olarak da anılan Geçici İthalat Sözleşmesi, Türkiye tarafından çekincelerle birlikte onaylanmıştır.

Temel Maddeler

1. Onay Kararı
   Geçici İthalat Sözleşmesi’nin Türkiye adına çekincelerle onaylanması uygun görülmüştür.
2. Yürürlük
   Kanun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
3. Yürütme Yetkisi
   Kanunun uygulanması ve ilgili düzenlemelerin yürütülmesi görevi Bakanlar Kurulu’na verilmiştir.

Uygulama Notu & Güncel Durum

• Bu kanun, Türkiye’nin geçici ithalat rejimleriyle ilgili uluslararası yükümlülüklerini tanımlar.
• Uygulamada, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı (ve ilgili gümrük idareleri), bu sözleşmeye dayalı muafiyetleri, sürelere ilişkin düzenlemeleri ve uygulama esaslarını belirleyen ikincil mevzuatı takip eder.
• Web sayfanızda bu kanuna yer verilirken, mevcut geçici ithalat mevzuatı, gümrük protokolleri ve uluslararası ticaret anlaşmaları ile entegrasyonuna da bağlantı vermek faydalı olacaktır.

Lahey Anlaşması (Cenevre Metni) – Endüstriyel Tasarımların Uluslararası Tescili

Kanun No: 5117  |  Kabul: 07.04.2004  |  RG: 14.04.2004 / 25433

Kısa Özet

Türkiye, 2 Temmuz 1999 tarihli Lahey Anlaşması’nın Cenevre Metnine katılmıştır. Bu sayede tasarım sahipleri, WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı) nezdinde tek bir başvuru ile çok sayıda ülkede tasarımlarını koruma altına alabilir.

Ne Sağlar?

• Tek başvuru, çoklu koruma: WIPO’ya yapılacak tek bir uluslararası başvuru ile seçilen ülkelerde tescil talebi.
• Merkezi işlem ve yönetim: Tüm değişiklikler, yenilemeler ve kayıt işlemleri tek sistem üzerinden yürütülür.
• Yayın ertelemesi: Tasarımın yayınlanması belirli süreyle ertelenebilir (ürün lansmanı ve gizlilik için avantaj).
• Esneklik: Birden fazla tasarım tek başvuruda sunulabilir (şartlara tabi).

Kimler Başvurabilir?

• Türkiye vatandaşı gerçek/tüzel kişiler,
• Türkiye’de yerleşik olanlar veya etkin bir sanayi/ticari işletmesi bulunanlar.

Başvuru Nasıl Yapılır?

1. Hazırlık: Görseller (çok açılı), ürün tanımı, Locarno sınıfı, hak sahibi/yaratıcı bilgileri.
2. Strateji: Hangi ülkelerde koruma hedefleniyorsa belirleme (designation) yapılır.
3. Başvuru: WIPO eHague üzerinden doğrudan başvuru (veya yetkili ofis/vekil aracılığıyla).
4. İnceleme ve ret ihtimali: Her ülke, kendi yasasına göre kabul/ret verebilir (ret olursa ülke bazlı itiraz/defans mümkündür).

Koruma Süresi ve Yenileme

• İlk dönem: 5 yıl.
• Yenileme: 5’er yıllık dönemlerle uzatılır.
• Toplam süre: Ülke hukukuna bağlıdır (genellikle 10–25 yıl arası; Türkiye’de 6769 sayılı SMK uyarınca 25 yıla kadar).

Yayın ve Gizlilik

• Başvuru WIPO Bülteninde yayımlanır.
• İhtiyaca göre yayın ertelemesi talep edilebilir (ürün lansman takvimine uyum için).

Kayıt Üzerindeki İşlemler

• Unvan/adres değişikliği, devir, lisans, sınırlama, hak düşümü vb. tek merkezden (WIPO) kaydedilip yayımlanır.

Neden Önemli?

• Maliyet ve hız: Her ülkeye ayrı ayrı başvuru yerine tek işlem; takvim ve maliyetlerde tasarruf.
• Tutarlılık: Portföy yönetimi, yenileme ve kayıt değişikliklerinde operasyonel kolaylık.
• Pazara çıkış: Yayın ertelemesi ve çoklu tasarım başvuruları ile time-to-market avantajı.

Nasıl Destek Oluyoruz?

• Ülke seçimi ve strateji (pazar, maliyet ve ret riski analizi)
• Başvuru dosyası tasarımı (görsel standardı, sınıflandırma, açıklamalar)
• WIPO eHague başvurusunun hazırlanması ve takibi
• Ülke bazlı ret/itiraz süreçlerinin yönetimi
• Yenileme, devir, lisans ve kayıt değişiklikleri

Hukuki Dayanak: Kanun No. 5117 ile Türkiye’nin Cenevre Metni’ne katılımı onaylanmıştır. Uygulama, WIPO Lahey Sistemi ve Türkiye’de 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve ikincil düzenlemelerle yürütülür.

Sıkça Sorulan Sorular

Tek başvuruyla tüm ülkeler mi?
Hayır. Koruma, başvuruda belirlediğiniz akit taraflarda geçerlidir.

Her ülke aynı kararı mı verir?
Hayır. Her ülke kendi mevzuatına göre ayrık kabul/ret verir.

Yayın ertelemesi ne sağlar?
Tasarımınızın gizliliğini korur ve lansman takvimi ile uyum sağlar.

Koruma süresi standart mı?
Başlangıç 5 yıl, sonrasında 5’er yıl yenileme. Azami süre ülke hukukuna göre değişir.

Marka Kanunu Andlaşmasına Katılma — Kanun 5118

Kabul Tarihi: 07 Nisan 2004   |   Resmî Gazete: 14 Nisan 2004, Sayı 25433

Kanunun Temel Hükümleri

• Madde 1: 27 Ekim 1994’te Cenevre’de kabul edilen Marka Kanunu Andlaşması’na katılım kararı alınmıştır.
• Madde 2: Kanun, yayımlanmasıyla yürürlüğe girer.
• Madde 3: Yürütme yetkisi, Bakanlar Kurulu’na verilmiştir.

Andlaşmanın İçeriği & Sağladıkları

Kapsam

• Andlaşma, görülebilir işaretlerden oluşan markalar için geçerlidir.
• Hologram, ses, koku markaları gibi farklı işaret türleri kapsam dışı olabilir.
• Markalar, mal ve/veya hizmet markaları, ticaret markaları ve hizmet markaları şeklinde ele alınır.

Temel Düzenlemeler

• Başvuru Usulleri: Başvuru sahibi ve vekil bilgileri, mal/hizmet sınıfları (Nice Sınıflandırması ile), imza/form şartları.
• Tescil Süresi & Yenileme: Koruma süresi belirlenir ve yenileme usulleri tanımlanır.
• Ret ve İtiraz: İlgili ofisler başvuruyu reddetme hakkına sahiptir; kararlar bildirilir, itiraz hakkı tanınır.
• Paris Sözleşmesi Bağlayıcılığı: Andlaşma tarafları, Paris Sözleşmesi marka hükümlerini de uygulamak zorundadır.
• Değişiklik ve Protokoller: Andlaşma diplomatik konferansla değiştirilebilir; protokoller kabul edilebilir.
• Taraf Olma, Katılım, Çekilme: Devletler veya uygun kuruluşlar andlaşmaya katılabilir; çekilme bildirimleri tanımlanmıştır.
• İmza Dilleri & Süresi: Çok dilli orijinal metin geçerli olur; imza süresi belirlenmiştir.

Lahey Tebligat Sözleşmesi (1965)

Hukukî veya ticarî konularda adlî/gayriadlî belgelerin yurt dışında tebliği

Türkiye’nin durumu: Sözleşme, 9.9.1981 tarihli ve 1483 sayılı Kanunla onaylanmıştır.
Amaç: Yabancı ülkelerdeki muhataplara yapılacak adli (dava dilekçesi, duruşma davetiyesi vb.) ve gayriadli (ihtar, noter evrakı vb.) tebligatlarda prosedürü basitleştirmek ve hızlandırmak.

Kapsam: Muhatabın yurt dışındaki adresi biliniyorsa uygulanır. Adres bilinmiyorsa bu sözleşme uygulanmaz.

Nasıl işler? — Kısa Akış

1. Merkezî Makama başvuru
   Her akit devlet, tebligat taleplerini kabul eden bir Merkezî Makam belirler.
   Türkiye’de Merkezî Makam: T.C. Adalet Bakanlığı – Dış İlişkiler ve AB Genel Müdürlüğü.
2. Talepname + Belgeler
   Lahey ek formuna (talepname) uygun başvuru yapılır. Tebliğ edilecek belgenin aslı veya onaylı sureti talepnameye iki nüsha eklenir.
3. Tebligatın yapılması
   Talep edilen ülkenin iç hukuk usulüne göre resmî yolla, veya talep edenin belirttiği özel usulle (o ülke hukuku izin veriyorsa) yapılır. Muhatap kabul ediyorsa elden tebliğ de mümkündür.
4. Tebligat Şahadetnamesi (Certificate)
   Tebligatı yapan makam, standart tasdikname (şablon form) düzenler ve doğrudan talep edene gönderir. Bu belge; yöntem, yer, tarih ve başarı/durum bilgilerini içerir.

Sık kullanılan yöntemler

• Merkezî Makam üzerinden tebligat (temel yol)
• Diplomatik/konsolosluk kanalı (istisna/hassas durumlarda)
• Diğer doğrudan yollar (Md. 10): Posta veya yabancı ülkedeki adli memur/kişiler aracılığıyla doğrudan tebligat, yalnızca talep edilen ülke itiraz etmemişse mümkün olur.

Not (Türkiye beyanı): Türkiye, uygulamada Md.10 kapsamındaki doğrudan posta/ajan üzerinden tebligat yollarına itiraz beyan etmektedir. Bu nedenle Türkiye’ye yapılacak tebligatlarda Merkezî Makam yolu esastır. (Ülke beyanları güncellenebileceğinden, işlem öncesi güncel beyanlar kontrol edilmelidir.)

Dil ve çeviri

• Talep edilen ülkenin Merkezî Makamı, belgelerin resmî diline çevrilmesini isteyebilir.
• Uygulamada Türkiye, ekli özet ve tebligat evrakı için Türkçe tercüme arar (yeminli/onarılmış tercüme tavsiye edilir).

Ücretler

• Temel kural: Merkezî Makamın tebligatı için harç/masraf alınmaz.
• İstisnalar: Ülkenin iç hukukunda özel yöntem tercih edilmesi ya da yetkili kişi kullanılması halinde masraflar talep edilebilir (ör. özel tebliğ memuru ücreti).

Reddetme sebepleri (özet)

Talep edilen ülke, yalnızca şu durumlarda reddedebilir:

• Egemenlik/güvenlik açısından sakınca,
• Talebin sözleşmeye uygunsuzluğu (form/dil/usul eksikleri).

Yalnızca “kendi mahkemelerinin münhasır yetkili olduğu” iddiası veya iç hukukta benzer dava yolunun olmaması tek başına red nedeni olamaz.

Yargılama açısından kritik hükümler

• Karar verilmeden önce tebliğ ispatı: Davalı gelmemişse; tebliğin usulüne uygun ve savunmaya yetecek sürede yapıldığı ispat edilmedikçe karar ertelenir (Md.15).
• Eski hâle iade benzeri koruma: Davalı, kusuru olmaksızın belgeden/karardan zamanında haberdar olamadıysa ve itirazları dayanaksız değilse, kanun yoluna başvuru süresinin sonuçları kaldırılabilir (Md.16). Süreler ülke beyanına göre değişebilir.

Gayriadli belgeler

Noter işlemleri vb. gayriadli evrak da, sözleşmenin öngördüğü yolla başka bir akit devlete tebliğ edilebilir (Md.17).

Gerekli evrak – kontrol listesi

• Lahey Talepname Formu (standart şablon)
• Tebliğ edilecek belgenin aslı/onarılmış sureti (2 nüsha)
• Tercüme (talep edilen ülke dilinde)
• Varsa özel usul talebi ve buna ilişkin masraf onayı
• İrtibat bilgileri (talep eden makam, muhatap adresi)

Formların standart “Talepname / Tebliğ Tasdiknamesi / Özet” şablonlarına uygunluğu önemlidir. (Lahey Sözleşmesi ekleri)

Sık sorulanlar

Tebligat ne kadar sürer?
Ülkeye, yönteme ve tercüme durumuna göre değişir. Uygulamada birkaç haftadan birkaç aya uzayabilir.

Posta ile (iadeli taahhütlü vb.) doğrudan tebligat olur mu?
Talep edilen ülkenin Md.10’a itiraz etmemiş olması gerekir. Türkiye, itiraz beyan etmektedir; dolayısıyla Türkiye için Merkezî Makam yolu tercih edilmelidir.

Elektronik tebligat mümkün mü?
Sözleşme bir çerçeve sunar; ülke iç hukuku belirleyicidir. Çoğu durumda fizikî tebligat esastır.

Uyum ve güncellik notu

• Bu sayfa, 1965 tarihli Lahey Tebligat Sözleşmesi ve Türkiye’nin 1483 sayılı onay kanunu çerçevesinde hazırlanmıştır.
• Beyan/itiraz/dil/merkezî makam bilgileri ülkelerce güncellenebilir. İşlem öncesi T.C. Adalet Bakanlığı ve HCCH (Lahey Konferansı) duyurularının kontrol edilmesi önerilir.

Diplomasi ve Konsolosluk Memurlarınca Düzenlenen Belgelerde Onay (Tasdik) İşlemlerinin Kaldırılması Sözleşmesi

(Avrupa Konseyi – Londra, 7 Haziran 1968)

Türkiye’nin statüsü:

• Onay: 22.06.1987
• Resmî Gazete: 23.09.1987

Kısa Özet

Bu sözleşme, diplomatik veya konsolosluk memurlarınca resmî sıfatla düzenlenen (ya da bu memurlarca imza tasdiki gibi resmî beyanlara konu edilen) belgelerin konsolosluk/legalleştirme tasdikine tabi tutulmasını kaldırır. Amaç; belgelerin ek bir tasdik formalitesine gerek kalmadan diğer akit devletlerde kullanılabilmesini sağlamak ve işlemleri hızlandırmaktır.

“Tasdik (legalization)” nedir?
Bir belgedeki imza ve imzalayanın sıfatının doğruluğunu onaylatma prosedürüdür. Bu sözleşme, tam da bu formalitenin kaldırılmasını düzenler.

Kapsam – Hangi belgelere uygulanır?

• Akit devletlerin diplomat ve konsoloslarınca resmî sıfatla düzenlenen belgeler.
• Aynı kişilerce yapılan imza tasdikleri gibi resmî beyanlar.

Geçerli olduğu yerler:

• Belge, başka bir akit taraf ülkesinde ibraz edilecekse; veya
• Akit tarafın diplomat/ konsolosu taraf olmayan bir ülkede görev yaparken düzenlemişse ve belge akit taraf ülkesinde ibraz edilecekse.

Ne değildir?
Bu sözleşme, genel “apostil” (1961 Lahey Apostil) prosedürü değildir. Apostil, mahkeme/ idari/ noter vb. “kamu” belgeleri için geniş bir çerçeve sunar. Buradaki sözleşme ise yalnızca diplomatik-konsolosluk makamlarınca düzenlenen belgelerde konsolosluk tasdikini kaldırır.

Üye Devletler Arası Etki

• Akit taraflar, sözleşme kapsamındaki belgeleri tasdikten muaf tutar.
• Kendi idareleri tarafından tasdik talep edilmesini önleyici tedbirleri alır.
• Gerekirse, belgenin doğruluğunu ücretsiz ve süratle teyit eder (yerindelik değil, imza/sıfat doğrulaması).

Türkiye’de Uygulama – Pratik

• Türkiye, akit devletlerden gelen bu kapsamdaki belgelerde konsolosluk tasdiki aramaz.
• Gerek duyulursa, diplomatik kanallarla belge doğrulaması yapılabilir; bu harçsız ve mümkün olan en kısa sürede sonuçlandırılır.
• Dil/tercüme: Tasdik kaldırılır; ancak içeriğin anlaşılması için idare/kurum yeminli tercüme isteyebilir. (Bu, tasdik değil; kullanım kolaylığı amaçlıdır.)

Sık Sorulanlar

1) Bu sözleşme varsa, artık apostile hiç gerek yok mu?
Hayır. Bu sözleşme sadece diplomatik/ konsoloslukça düzenlenen belgelerde konsolosluk tasdikini kaldırır. Apostil, kamu belgeleri için ayrı ve yaygın bir rejimdir; kapsam farkını gözetmek gerekir.

2) Hangi belgeler sözleşme kapsamına girer?
Büyükelçilik/konsoloslukça resmî sıfatla düzenlenen yazılar, onaylar, imza tasdikleri gibi resmî beyanlar. Örneğin bir konsolosun resmî kapasitede düzenlediği doğrulama yazısı.

3) Yine de kurulum benden onay/kaşe isterse?
Sözleşme gereği konsolosluk tasdiki istenmez. Ancak kurum, tercüme veya şekilsel gereklilik koyabilir. Tereddütte, belgeyi talep eden kuruma dayanak sözleşmeyi belirtin; gerekli teyit, resmî yazışmayla ve ücretsiz yapılır.

4) Taraf olmayan ülkeler için ne yapacağız?
Bu sözleşme akit taraflar arasında geçerlidir. Taraf olmayan ülkelerle işlemlerde Apostil (eğer tarafsa) veya klasik tasdik/legalleştirme zinciri uygulanır.

İş Akışı – 3 Adımda

1. Belge türünü tespit edin: Belge diplomatik/ konsolosluk makamınca resmî sıfatla düzenlenmiş mi?
2. Ülke durumunu kontrol edin: Hem belgeyi düzenleyen ülke hem ibraz edilecek ülke akit taraf mı?
3. Kullanıma hazırlık: Gerekirse yeminli tercüme yaptırın; kuruma ibraz edin. Tasdik gerektirilirse, sözleşme hükümlerini hatırlatın; ücretsiz doğrulama talep edilebileceğini söyleyin.

Uyum ve güncellik notu

• Türkiye açısından onay ve RG bilgileri 22.06.1987 / 23.09.1987’dir.

Akit devlet listeleri ve ülke beyanları zaman içinde değişebilir. İşlem öncesi karşı ülkenin sözleşmeye taraflığını ve varsa uygulama bildirimlerini kontrol etmek önerilir.