Bedelsiz ithalat, ödeme yapılmadan elde edilen ve zorunlu olmayan dış kazançlarla alınan bazı şahsi ve ticari nitelikteki eşyanın Türkiye’ye ithal edilmesidir. Bu süreçte bazı vergiler uygulanır ve bunlar gümrük idaresi tarafından ithalat sırasında tahsil edilir.
Temel Tanımlar
- Şahsi eşya: Bireysel kullanım amacıyla getirilen, ticari emare göstermeyen ve miktarı kullanım sınırları içinde olan eşyadır.
- Motorlu özel araç: En fazla 7 koltuklu, insan taşımaya yönelik araçlar (otomobil, station wagon vb.).
- Motorsuz özel araç: Pedal veya el gücüyle çalışan bisiklet gibi araçlar.
- Kanuni ikametgah: Bir takvim yılında en az 185 gün kalınan yer.
- İkametgah nakli: Kişinin tüm bağlarını keserek kesin dönüş amacıyla Türkiye’ye yerleşmesi.
Hangi Koşullarda Bedelsiz İthalat Hakkı Verilir?
- 24 ay yurt dışında yaşayıp kesin dönüş yapanlar
- Türkiye’de en fazla 6 ay kalmış olmak koşuluyla, yurtdışında en az 24 ay ikamet etmiş kişiler bu haktan yararlanabilirler.
- Kamu görevlileri
- Yurt dışı görevden dönen kamu görevlileri için 24 ay ikamet şartı aranmaz.
- Döndüklerinde, adlarına kayıtlı ve en fazla 3 yıllık motorlu / motorsuz araçlarını bedelsiz ithal edebilirler.
- Türk vatandaşlığına geçişle dönüş yapanlar
- Yabancı ülkeden Türkiye’ye kesin dönüş yapan yeni Türk vatandaşları (evlilik ile geçiş hariç), Türk vatandaşlığı tescilinden önceki 6 ayda yurt dışında bulunmuşlarsa; 3 yılı geçmeyen araçlarını muafiyetle ithal edebilirler.
- Miras yoluyla gelen araçlar
- Türkiye dışında yerleşik bir kişinin ölümüyle Türkiye’de ikamet eden mirasçılarına intikal eden tek araç, veraset ilamı tarihinden itibaren 12 ay içinde getirildiğinde gümrük vergilerinden muaftır.
Kısıtlamalar ve Şartlar
- Bu muafiyetler müstakil şahıslara tanınır; kiralama, devretme, satış, teminat gösterme gibi işlemler 12 ay geçmeden yapılamaz.
- Çifte vatandaşlık statüsündeki kişiler için bu hak genellikle uygulanmaz.
- Motorlu araçların ithali, gümrük idaresi tarafından konulacak özel şartlara ve oranlara bağlıdır.
- Sermaye malları ve üretim araçları, Türkiye gümrük bölgesi dışında kurulan işletmelerin Türkiye’ye kesin dönüşü durumunda bazı şartlarla muaf tutulabilir, ancak bu muafiyet sınırlıdır.
Başvuru Süreleri ve Belgeler
- 24 ay ikamet edenler: Türkiye’ye kesin dönüş tarihinden itibaren 6 ay içinde başvuru.
- Miras yolu ithalatı: Veraset ilamı tarihinden itibaren 12 ay içinde ithalat yapılmalı.
- Gerekli belgeler arasında pasaport, ikamet belgesi, mülkiyet/ticari kayıt, noter beyanları, veraset ilamı gibi evraklar yer alır.
- Gümrük idareleri ek belge talebinde bulunabilir.
Motorlu Araçların Bedelsiz İthalinde Vergi ve Oranlar
- Araç ithalatında vergi oranları aracın model yılı ve motor hacmi gibi kriterlere göre değişir.
- Örneğin: Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ve Katma Değer Vergisi (KDV) uygulanır.
Örnek: 10.000 EUR CIF değeri ile 1800 cc araç için ÖTV %46; KDV ise (CIF + ÖTV) üzerinden %18 olur.
