Uluslararası Ticarette Teslim Şekilleri (Incoterms® 2020 )

1) Tüm taşıma türleri için uygun kurallar

• EXW – Ex Works (İşyerinde Teslim)
  Satıcı, malı kendi yerinde hazır eder; yükleme, ihracat gümrüğü, ana taşıma ve risk alıcıda.
• FCA – Free Carrier (Taşıyıcıya Teslim)
  Satıcı, ihracat gümrüğü dahil, malı alıcının belirlediği taşıyıcıya teslim eder; risk o noktada alıcıya geçer.
• CPT – Carriage Paid To (Taşıma Ücreti Ödenmiş)
  Satıcı, varış yerine kadar navlunu öder; risk, ilk taşıyıcıya teslimde alıcıya geçer.
• CIP – Carriage and Insurance Paid To (Taşıma + Sigorta Ödenmiş)
  CPT + satıcı asgari değil, artırılmış sigorta (Institute Cargo Clauses A tavsiye) yaptırır; risk ilk taşıyıcıya teslimde alıcıya geçer.
• DAP – Delivered At Place (Belirlenen Yerde Teslim)
  Mal, varış ülkesinde belirlenen yerde boşaltmaya hazır teslim; ithalat gümrüğü/vergiler alıcıda.
• DPU – Delivered At Place Unloaded (Boşaltılmış Teslim)
  DAP + boşaltma satıcıda. (Not: 2020 ile DAT yerini DPU’ya bıraktı.)
• DDP – Delivered Duty Paid (Gümrük Vergileri Ödenmiş Teslim)
  İthal gümrüğü ve vergiler dahil tüm masraf ve risk satıcıda; alıcı sadece teslim alır.

2) Sadece deniz/iç su yolunda kullanılan kurallar

• FAS – Free Alongside Ship (Gemi Yanına Teslim)
  Mal rıhtımda/gemi yanında; bu noktadan sonra risk alıcıda.
• FOB – Free On Board (Gemi Güvertesinde Teslim)
  Mal gemiye yüklendiği anda risk alıcıya geçer. Konteyner taşımada çoğunlukla FCA tercih edilir.
• CFR – Cost and Freight (Mal Bedeli + Navlun)
  Satıcı navlunu öder; risk, gemiye yüklemede alıcıya geçer.
• CIF – Cost, Insurance and Freight (Mal Bedeli + Sigorta + Navlun)
  CFR + satıcı deniz sigortası yaptırır; risk, gemiye yüklemede alıcıya geçer.

Artık kullanılmayan eski terimler (1990’dan kalan)

• DAF, DES, DEQ, DDU: Yürürlükte değil.
• DAT: 2020’de DPU oldu.

Hızlı karşılaştırma (özet sorumluluklar)

Kural	İhracat gümrüğü	Ana taşıma	Sigorta	İthalat gümrüğü	Riskin devri
EXW	Alıcı	Alıcı	Alıcı	Alıcı	Satıcının yerinde
FCA	Satıcı	Alıcı	Alıcı	Alıcı	Taşıyıcıya teslimde
CPT	Satıcı (navlun)	Satıcı	Alıcı	Alıcı	İlk taşıyıcı
CIP	Satıcı (navlun + sigorta)	Satıcı	Satıcı	Alıcı	İlk taşıyıcı
DAP	Satıcı	Satıcı	Taraflarca	Alıcı	Varış yerinde, boşaltma öncesi
DPU	Satıcı	Satıcı	Taraflarca	Alıcı	Varış yerinde, boşaltılmış
DDP	Satıcı	Satıcı	Taraflarca	Satıcı	Varış yerinde, gümrük sonrası
FAS*	Alıcı	Alıcı	Alıcı	Alıcı	Rıhtım/gemi yanı
FOB*	Satıcı	Alıcı	Alıcı	Alıcı	Gemiye yüklemede
CFR*	Satıcı (navlun)	Satıcı	Alıcı	Alıcı	Gemiye yüklemede
CIF*	Satıcı (navlun + deniz sig.)	Satıcı	Satıcı	Alıcı	Gemiye yüklemede

* Sadece deniz/iç su yolu. Konteyner yüklerde genelde FCA/CPT/CIP önerilir.

Pratik notlar

• Konteyner taşımada: FCA/CPT/CIP, liman operasyon risklerini daha doğru yansıtır.
• Sigorta kapsamı: CIP’de satıcı geniş kapsamlı sigorta sağlar; CIF’te asgari deniz sigortası yaygındır.
• Teslim noktası ve yer: Sözleşmede tam adres/terminal belirtilmeli (örn. “DAP: Gebze, X Lojistik Depo, Kapı 3”).
• Gümrük işlemleri: EXW’de alıcının ihracat işlemi yapması pratikte zor olabilir; bu durumda FCA daha uygundur.
• Masraf ayrımı: Boşaltma kimin? → DAP’ta alıcı, DPU’da satıcı.

BAŞALAN DANIŞMANLIK · Dış ticaret sözleşmeleri, teslim ve ödeme koşulları, navlun & sigorta planlaması ve eğitimleri için yanınızdayız.