Alkol bağımlılığı tedavisinde kullanılan önemli bir etken madde olan nalmefen, Avrupa’da iki ilaç şirketi arasında dikkat çeken bir patent uyuşmazlığının merkezinde yer alıyor. Danimarka merkezli Lundbeck ile Fransız ilaç firması Biogaran, söz konusu ilaçla ilgili patent hakları kapsamında Birleşik Patent Mahkemesi (UPC) nezdinde karşı karşıya geldi.

Alkol Bağımlılığı Tedavisinde Kritik Etken Madde

Nalmefen, beyindeki ödül mekanizmasını etkileyerek alkol tüketimini azaltmayı hedefleyen bir opioid antagonistidir. Dopamin salınımını baskılayan bu mekanizma sayesinde, alkol tüketimi sonrası oluşan “iyi hissetme” etkisi azaltılır ve bireyin içmeye devam etme isteği düşürülür.

Lundbeck, bu etken maddeyi “Selincro” markası altında Avrupa’da pazarlamakta olup, ilaç 2013 yılında Avrupa İlaç Ajansı (EMA) tarafından onaylanmıştır. Nalmefen, daha önce ABD’de opioid doz aşımı tedavisinde kullanılmış ve “Revex” markasıyla piyasaya sunulmuştur.

Küresel Ölçekte Önemli Bir Sağlık Sorunu

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, dünya genelinde yaklaşık 400 milyon kişi alkol kullanım bozukluğu ile mücadele ederken, bunun 209 milyonu bağımlılık seviyesinde bulunuyor. Alkol kullanımı her yıl yaklaşık 2,6 milyon ölüme yol açarken, küresel hastalık yükünün %4,7’sini oluşturuyor.

Avrupa’da ise alkol tüketiminin özellikle İspanya, Portekiz, Romanya ve Orta-Doğu Avrupa ülkelerinde yüksek seviyelerde olduğu görülüyor. Bu tablo, alkol bağımlılığına yönelik tedavilerin hem sağlık hem de ekonomik açıdan yüksek değer taşıdığını ortaya koyuyor.

UPC Nezdinde Patent Uyuşmazlığı

Lundbeck, Mart 2026’da Biogaran’a karşı Paris Yerel Bölümü nezdinde ihtiyati tedbir talebinde bulundu. Talep, EP 3 345 604 ve EP 4 223 296 numaralı iki Avrupa patentine dayanıyor. Bu patentler, belirli hasta gruplarında nalmefen kullanımına ilişkin koruma sağlıyor.

Buna karşılık Biogaran ve Almanya merkezli Tiefenbacher Group, söz konusu patentlere karşı itiraz süreçleri başlattı. Böylece uyuşmazlık hem UPC hem de Avrupa Patent Ofisi (EPO) nezdinde çok yönlü şekilde ilerliyor.

Milano ve Paris’te Eş Zamanlı Süreçler

Taraflar arasındaki hukuki mücadele yalnızca tek bir merkezle sınırlı kalmayıp, Milano ve Paris’te paralel yargı süreçleri şeklinde yürütülüyor. Davaya, UPC Paris Yerel Bölümü’nde görev yapan hâkim Camille Lignières başkanlığındaki heyet bakıyor.

Değerlendirme

Bu gelişme, ilaç sektöründe özellikle yüksek ticari değere sahip tedavi alanlarında patent rekabetinin giderek yoğunlaştığını ortaya koyuyor. Alkol bağımlılığı gibi yaygın bir sağlık sorununa yönelik çözümler geliştiren ilaçlar üzerindeki hak mücadelesi, önümüzdeki dönemde de hem hukuki hem ticari açıdan önemini koruyacak gibi görünüyor.