Birleşik Krallık Yüksek Mahkemesi, Avanci 5G patent havuzu kapsamında sunulan standart temel patent (SEP) lisanslarına ilişkin önemli bir karara imza attı. Mahkeme, Tesla’nın Avanci ve InterDigital aleyhine açtığı davada temyiz başvurusunu kabul ederek, İngiliz mahkemelerinin küresel patent havuzu lisanslarının FRAND (Fair, Reasonable and Non-Discriminatory – Adil, Makul ve Ayrımcı Olmayan) şartlarını değerlendirme yetkisine sahip olduğuna hükmetti. Karar, Çin dışında bir mahkemenin küresel patent havuzu lisansına ilişkin FRAND koşullarını belirleme yetkisini ilk kez açık biçimde kabul etmesi bakımından emsal niteliği taşıyor.
Uyuşmazlığın temelinde, Avanci’nin Tesla’ya 5G platform lisansı için araç başına 32 ABD doları tutarında sabit ve pazarlığa kapalı bir lisans ücreti teklif etmesi yer alıyor. Tesla, bu ücretin FRAND ilkesine aykırı olduğunu ileri sürerken, mahkeme tarafından belirlenecek FRAND şartlarını kabul edeceğini beyan etti. Kararla birlikte, ilk derece mahkemesi ile Temyiz Mahkemesi’nin Tesla’nın bu yöndeki talebini reddeden kararları da kaldırılmış oldu.
Yüksek Mahkeme, kararında yalnızca yargı yetkisini değil, FRAND yükümlülüğünün kapsamını da değerlendirdi. Mahkeme, ETSI Fikri Mülkiyet Politikası kapsamında SEP sahiplerinin üstlendiği FRAND yükümlülüğünün, patentlerin bir havuz veya lisans platformu aracılığıyla lisanslanması halinde de geçerliliğini koruduğunu açıkça ortaya koydu. Böylece patent havuzlarının sunduğu lisans tekliflerinin de FRAND ilkelerine uygun olması gerektiği yönündeki hukuki yaklaşım güç kazanmış oldu.
Hakimler Nicholas Hamblen ve David Kitchin, Avanci platformunun 89 SEP sahibine ait patentleri tek çatı altında toplayarak 86 farklı markaya lisans sunduğunu ve bunun binlerce ayrı ikili lisans sözleşmesine alternatif oluşturduğunu vurguladı. Mahkeme, bu ticari gerçeklik karşısında birçok uygulayıcı için tek tek lisans görüşmeleri yürütmenin pratik bir seçenek olmayabileceğini kabul etti. Ayrıca, Avanci’nin platform lisanslarının FRAND ilkesine uygun olduğunu kamuoyuna açıklamış olmasının ve bazı SEP sahiplerinin yükümlülüklerini bu platform aracılığıyla yerine getirdiğini belirtmesinin de değerlendirmede dikkate alındığı ifade edildi.
Kararda, patent havuzu lisanslarının yalnızca gönüllü ticari teklifler olduğu ve bu nedenle FRAND yükümlülüğüne tabi olmadığı yönündeki Temyiz Mahkemesi çoğunluk görüşü de reddedildi. Bunun yanında, platform lisansının hukuka uygunluğunun incelenebilmesi için havuzdaki tüm patent sahiplerinin davaya taraf olmasının gerekli olmadığına, değerlendirmede esas tarafın Avanci olduğu sonucuna varıldı.
Yüksek Mahkeme ayrıca, InterDigital aleyhine açılan davalar bakımından İngiliz mahkemelerinin yargı yetkisini de onayladı. Mahkeme, Birleşik Krallık’ta tescilli SEP’lerin uyuşmazlığın temelini oluşturduğunu ve FRAND lisansının küresel nitelik taşımasının bu sonucu değiştirmediğini belirtti. Bu kapsamda, Delaware mahkemelerinin uygun alternatif yargı yeri olmadığı yönündeki değerlendirme de benimsendi.
Kararın, yalnızca otomotiv sektörünü değil; telekomünikasyon, tüketici elektroniği, yayıncılık ve Nesnelerin İnterneti (IoT) başta olmak üzere standart temel patent lisanslamasının yoğun olduğu birçok sektörü etkilemesi bekleniyor. Bundan sonraki aşamada İngiltere Yüksek Mahkemesi, Avanci’nin araç başına talep ettiği 32 ABD doları tutarındaki lisans ücretinin gerçekten FRAND ilkesine uygun olup olmadığını esas yönünden inceleyecek. Bu inceleme sonucunda verilecek kararın, küresel SEP lisanslaması ve patent havuzlarının geleceği bakımından uluslararası uygulamaya yön verecek nitelikte olması bekleniyor.
Kaynak: Juve Patent