Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

Şüphesiz Vincent van Gogh kariyeri boyunca binlerce eser üretmiştir. Fakat Van Gogh’dan söz açılınca hemen hemen hepimizin aklına dünyaca ünlü eseri Yıldızlı Gece gelir. Van Gogh’un Yıldızlı Gece’sini hangi gecenin gökyüzünden esinlenerek yaptığı ise yeniden merak konusu oldu. Bilim insanlarının Ay ve yıldızların konumlarını inceleyerek ulaştığı yeni bulgular, 137 yıllık tablonun bilinen tarihini değiştirebilir.

Güney Koreli araştırmacıların yaptığı çalışma, Vincent van Gogh’un tablosuna ilham veren manzaranın uzun süredir düşünüldüğü gibi Haziran 1889’a değil, yaklaşık bir ay sonrasına ait    olabileceğini ortaya koydu.

         Araştırmacıların üzerinde durduğu tarih 22 Temmuz 1889. Tablodaki ince hilal, Venüs ve yıldızların gökyüzündeki yerleri, Fransa’nın güneyindeki Saint-Rémy-de-Provence bölgesinde o tarihte görülebilecek manzarayla karşılaştırıldı.
         Sonuçlar, sanat tarihinde kabul gören zaman çizelgesine yeni bir ihtimal ekledi. Ancak araştırma, Van Gogh’un tabloyu kesin olarak 22 Temmuz’da yaptığı anlamına gelmiyor.
Bilim insanlarının asıl yanıt aradığı soru, ressamın hangi gecenin gökyüzünü eserine taşıdığı.

TABLODAKİ DETAYLAR 22 TEMMUZ’U İŞARET EDİYOR

Van Gogh’un 1889’da yaptığı Yıldızlı Gece, gökyüzüne yayılan hareketli ışık halkaları, parlak yıldızlar, hilal biçimindeki Ay ve aşağıdaki köy manzarasıyla biliniyor.
         Eserin ortaya çıktığı dönem uzun yıllardır Haziran 1889 olarak kabul edilmişti fakat yeni yapılan çalışmada ise gök cisimlerinin konumları yeniden hesaplandı.Seul’de bir teleskop üreticisinin yöneticisi olan ve Kyung Hee Üniversitesinde doktora çalışmalarınısürdüren Elijah Jeong-hyun Kim’in liderliğindeki ekip, astronomik verileri tarihsel belgelerle birlikte değerlendirdi.
       Scientific Reports dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, 22 Temmuz 1889 dolaylarında şafaktan önce görülen gökyüzü, tablodaki bazı ayrıntılarla haziran ayına kıyasla daha fazla benzerlik gösteriyor.Ayrıca bilim insanları yalnızca tek bir gün üzerinde durmuyor. 22 Temmuz’un birkaç gün öncesi veya sonrasında yapılan gözlemlerin de resme ilham vermiş olabileceğini düşünüyorlar.

HİLAL, VENÜS VE YILDIZ KÜMESİ AYNI GÖKYÜZÜNDE

         Araştırmanın çıkış noktalarından biri, tablonun sağ üst bölümündeki hilal biçimli Ay.Astronomik hesaplamalara göre, temmuz sonlarına doğru gün doğumundan önce Ay’ın eserdekine benzeyen bir görünüm almış olabileceğini gösterdi.

       Aynı dönemde Boğa takımyıldızında bulunan Hyades yıldız kümesi doğu ufkunda yükseliyordu. Venüs de gökyüzünde görülebilecek konumdaydı.Araştırma ekibi, bu gök cisimlerinin bir arada görülebilme ihtimalini inceledi. Dönemin hava koşullarına ilişkin değerlendirmeler de Van Gogh’un söz konusu manzarayı gözlemleyebilmiş olabileceğine işaret etti.

Kim’in araştırmaya ilgisi yalnızca hesaplamalarla başlamadı. Bilim insanı, 2019 yılında Fransa’ya yaptığı ziyaretlerde haziran ve temmuz aylarının gökyüzünü karşılaştırdı.

Temmuz ayında gün doğumundan önce yükselen parlak yıldızlar dikkatini çekti. Bu ayrıntı, tablodaki manzaranın hangi döneme ait olabileceğini araştırmasına önemli bir katkı sağladı.

Kim, gökyüzünün sürekli değiştiğini ve ressamın da bu değişiklikleri fark etmiş olabileceğini düşünüyor.

TABLOYU AKIL HASTANESİNDE KALDIĞI DÖNEMDE YAPMIŞTI

Yıldızlı Gece’nin ortaya çıktığı dönemde Van Gogh, Fransa’nın güneyindeki Saint-Rémy-de-Provence’da bulunan bir akıl hastanesinde kaldığı biliniyor.

Hollandalı ressam, bundan birkaç ay önce ressam Paul Gauguin ile yaşadığı tartışmanın ardından sol kulağının bir bölümünü kesmişti.

Araştırmacılar sadece tabloda yer alan ay ve yıldızlarının konumunu değil, sanatçının yaşamındaki bu dönemi de yeniden mercek altına aldı.

PEKİ TABLO TAMAMEN HAYAL ÜRÜNÜ OLABİLİR Mİ?

Araştırmanın ortaya koyduğu en önemli noktalardan biri, eserdeki gökyüzünün gerçek astronomik gözlemlerle ilişkilendirilebilmesi.

Aragon, çalışmanın bir başka güçlü yönünün ise Van Gogh’un gökyüzünü yalnızca hayal gücüyle oluşturmadığına ilişkin bulgular sunması olduğunu düşünüyor.

Bu değerlendirmeye göre ressam, doğadaki gök cisimlerini dikkatle incelemiş ve gözlemlerini kendi sanat anlayışıyla yeniden yorumlamış olabilir.

Bu arada araştırma ekibi, kullandığı yöntemi yalnızca Yıldızlı Gece ile sınırlı tutmadı. Van Gogh’un başka tablolarındaki gökyüzü tasvirleri de aynı yaklaşımla incelendi.

Aragon, astronomi hesaplamaları, sanat tarihi ve döneme ait belgeleri birlikte kullanan çalışmayı disiplinler arası niteliği bakımından değerli buldu.Buna karşın tablonun tek bir gecenin birebir görüntüsü olduğunu gösteren kesin bir kanıt henüz bulunmuyor.